Space for Islam? Urban policy, resources, and organizations

Published in Dutch only: “Ruimte voor de islam? Stedelijk beleid, voorzieningen, organisaties”

In deze minutieuze studie legt Marcel Maussen de gecompliceerde verhoudingen in de samenleving met `de’ islam bloot. Hij doet dit door de toon van het publieke en politieke debat, het gevoerde beleid en de relaties tussen islamitische groeperingen en instellingen en de gemeentelijke overheden nader te bekijken in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Zaanstad. Hij groepeert die onder vier beleidsvisies — marginalisering, pluralisme, dialoog en assimilatie — en laat de consequenties van die visies zien. Als contrast toont hij hoe men in vroeger tijden in Nederland met ‘de’ islam omging en, vergelijkenderwijs, hoe de dagelijkse praktijk in Frankrijk is.

Uit dit onderzoek blijkt dat er regelmatig afhankelijk van de politieke samenstelling van gemeentecolleges en van het Iandelijke politieke klimaat breuklijnen zijn in het gevoerde beleid. Veelal blijkt ook dat hoe directer het beleid bij en met burgers en organisaties op buurt of stadsdeelniveau wordt ontwikkeld en in praktijk gebracht, hoe minder ruis en confrontaties tussen de stad en haar islamitische bewoners voorkomen.

De opname van een relatief nieuwe godsdienst in onze samenleving raakt niet alleen aan fundamentele staatsrechtelijke waarden, maar vereist ook pragmatische regelingen. Lezing van deze studie helpt gemeentebestuurders en alien die hen bijstaan om vooral met gezond verstand, burgermansfatsoen en liefde voor democratie en burgerparticipatie zowel de rechtsstaat te beschermen als hun eigen stadsbewoners in deze rechtsstaat in te sluiten.

About the author:
Marcel Maussen is politicoloog en verbonden aan de afdeling Politicologie en het Instituut voorMigratie en Etnische Studies CIMES) van de Universiteit van Amsterdam.

Anti-Islam: Mosques Tucked Away

ROTTERDAM – Almost 70 new mosques will be built or extended in the next four years. AD’s own research of 485 municipalities found that most of them will be built on the outskirts of residential districts, in industrial areas, or other out-of-the-way places. According to Marcel Maussen, a researcher in Amsterdam, this is partly because prayerhouses, with their additional facilities, are simply too large for some residential districts, and “few people would want 2,000 people outside their door on a Friday afternoon”; on the other hand, the “banishment” of mosques to industrial areas and roadside pastures is also a sign of growing anti-Islamic sentiment. {(continued below in Dutch} Maar er is volgens hem ook een andere verklaring voor de _verbanning’ naar industrieterreinen en weilanden naast snelwegen. ,,Dat heeft te maken met een groeiende anti-islamstemming.” Nederland telt binnenkort zeker 450 offici_le moskee_n, waarvan er 115 zijn gevestigd in de vier grote steden. Ze bieden onderdak aan ?_n miljoen gelovigen. Het aantal kerken neemt intussen gestaag af. Het zijn er volgens schattingen van kerkverzekeraar Donatus nu nog ongeveer 4500. Maar vooral katholieke kerken krijgen de komende jaren andere functies. Op verzoek van het AD leverde bijna driekwart van de gemeenten een overzicht van de talrijke nieuwbouw- en uitbreidingsplannen voor moskee_n. De bouwgolf wordt vooral veroorzaakt door een nijpend ruimtegebrek in bestaande moskee_n. Met de vastenmaand ramadan worden in veel gemeenten provisorisch tenten en bouwketens geplaatst om de toeloop aan te kunnen. De te krappe moskee_n leverden in veel gevallen een jarenlange strijd voor een nieuw, groter gebedshuis. De nieuwbouw levert meestal een verdubbeling van de vloeroppervlakte op. In Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam wordt een deel van de moskee_n aan het oog van gemeentebesturen onttrokken. Het gaat om nieuwe gebedshuizen van vaak jonge, ontevreden moskeebezoekers. Tegen de trend in beginnen zij juist weer in kleine ruimten de islam te prediken.